MUQDISHO، SOOMAALIYA – Mudane Maxamuud Macallin Cabdulle، Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Masiibooyinka Soomaaliyeed (SoDMA), ayaa maanta furay aqoon-isweydaarsi muhiim ah oo lagu soo bandhigayey Qorshaha Horumarinta Awoodda iyo Abaabulka Kheyraadka, isagoo la kaashanaya Ururka Cunnada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay (FAO), taasoo ah tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo aasaaska ammaanka bani’aadannimada iyo kan qaranka. Munaasabadan muhiimka ah, oo socotay hal maalin, laguna qabtay Hoteelka NAC ee aagga Garoonka Diyaaradaha ee Aadan Cadde ee magaalada Muqdisho, ayaa waxaa isugu yimid wakiillo heer sare ah oo ka socday hay’adaha kala duwan ee Qaramada Midoobay, ururada caalamiga ah, iyo saraakiil sare oo ka tirsan Hay’adda (SoDMA).

Khudbadiisii furitaanka, Mudane Cabdulle wuxuu ku adkeeyay in dadaalka hay’addu uusan ahayn oo kaliya ujeedooyin hay’adeed, balse ay yihiin “ballanqaadyo loo sameeyay dadka Soomaaliyeed” si wax looga qabto saameynta ba’an ee isbedelka cimilada, abaaraha, daadadka, iyo masiibooyinka kale. Wuxuu caddeeyay in awoodda Soomaaliya ee dhinacan ay ku jirto “ka-qaybgal, isku-xirnaan, iyo wadajir”, isagoo xusay inaanay jirin hal hay’ad oo kaliya oo wax ka qaban karta caqabadahaas.

Waxa kale oo uu ku celceliyay muhiimadda iskaashiga ay la leeyihiin ururada caalamiga ah, gaar ahaan Hay’adda Cunnada iyo Beeraha ee Qaramada Midoobay (FAO), oo bixisay taageero farsamo iyo mid dhaqaale oo muhiim ah. Wuxuu iftiimiyay in iskaashigu yahay tiirka ugu weyn ee lagu gaarayo himilada hay’adda ee ah inay ka gudubto hab-dhaqan-celinta degdegga ah una gudubto mid firfircoon oo ka hortag ah oo ku saleysan cilmi iyo xog.

Tallaabo geesinimo leh, Mudane Cabdulle wuxuu ku dhawaaqay in la aasaasay “Sanduuqa Qaranka ee Maareynta Halista Masiibooyinka” si waafaqsan sharciga aasaasiga ah ee hay’adda. Sanduuqan ayaa loogu talagalay in lagu maalgeliyo dadaallada wacyigelinta, jawaab-celinta degdegga ah, iyo dib-u-dhiska iyo soo kabashada muddada gaaban, isagoo hubinaya in go’aan-qaadashadu ku saleysnaato xog.

Mudane Cabdulle wuxuu hadalkiisa kusoo gebagebeeyay isagoo ku baaqay in kulamadan loo rogo ficillo wax-ku-ool ah oo la taaban karo, iyo in la abaabulo kheyraadka lagama maarmaanka ah si loo xoojiyo diyaar-garowga iyo adkaysiga, isagoo carabka ku adkeeyay in ujeedada ugu dambeysa ay tahay “in loo adeego dadka Soomaaliyeed si hufan oo rajo leh”.

Kulanka furitaanka waxaa lagu soo bandhigay khudbado taageero ah oo ka yimid la-hawlgalayaasha caalamiga ah ee muhiimka ah, kuwaasoo xaqiijiyay ballanqaadkooda ah inay taageerayaan aragtida cusub ee Hay’adda (SoDMA). Arrintan la xiriirta, Mudane Etienne Peterschmitt, oo ah Wakiilka Hay’adda Cunnada iyo Beeraha (FAO)، wuxuu xusay in “kulankan uu calaamad u yahay tallaabo muhiim ah oo loo qaaday dhinaca xoojinta adkaysiga Soomaaliya ee isbedelka cimilada, waxaanan ku dhiiran nahay in aanu bixinno taageerada farsamo ee lagama maarmaanka ah si aan u xaqiijinno in qorshayaasha Hay’adda (SoDMA) ay noqdaan kuwo wax-ku-ool ah oo la fulin karo”.

Dhinaciisa, Mudane Marco Silva, oo ah Kuxigeenka Agaasimaha Dalka ee Barnaamijka Cunnada Adduunka (WFP), wuxuu sheegay in “barnaamijkan hami weyn leh uu ka tarjumayo isbedel xagga hab-dhaqanka ah oo ka gudbaya diirad-saarka jawaab-celinta bani’aadannimada una gudbaya dhismaha xalal waara. Anagoo wada shaqaynayna, waxaan yareyn karnaa ku-tiirsanaanta kaalmada degdegga ah oo aan u dhisnaa mustaqbal ammaan badan dadka Soomaaliyeed”.

Intaa waxaa dheer, Mudane Crispien Rukasha, Madaxa Xafiiska Isku-xirka Arrimaha Bani’aadannimada (OCHA)، wuxuu xoogga saaray muhiimadda “hoggaan qaran oo xooggan oo ku saabsan maareynta masiibooyinka. In la xoojiyo awoodaha Hay’adda (SoDMA) waa maalgashi ku saabsan mustaqbalka Soomaaliya, waxaanan si buuxda u taageernaa hab-dhaqankan dhameystiran ee xaqiijinaya isku-xirnaan wax-ku-ool ah oo u dhaxaysa dhammaan la-hawlgalayaasha”.

Ka dib khudbadaha furitaanka, waxaa soo bandhigid dhameystiran oo ku saabsan Qorshaha Horumarinta Awoodda iyo Abaabulka Kheyraadka bixiyay Mudane Maxamed Xirsi, oo ah Agaasimaha Xarunta Cilmi-baarista iyo Tababarka ee Hay’adda. Soo-bandhigidda, oo ahayd mid xirfadeysan oo si wanaagsan loo qaabeeyay, ayaa dib u eegis lagu sameeyay natiijooyinka qiimeynta ee sanadkan lagu sameeyay waaxyaha kala duwan ee hay’adda, iyo sidoo kale aragtida hami weyn leh ee ku wajahan xoojinta awoodaha qaranka ee maareynta masiibooyinka. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday muhiimadda cilmiga iyo cilmi-baarista oo ah tiirar aasaasi ah oo lagu dhisayo Soomaaliya adkaysi badan, oo awood u leh inay dadkeeda ka ilaaliso caqabadaha bani’aadannimada ee sii kordhaya.

Waxa kale oo uu xusay in qorshahan uu yahay mid si toos ah loo fulinayo qodobada la xiriira shaqada hay’adda ee ku jira Qorshaha Isbedelka Qaranka. Soo-bandhigidda ayaa dhalisay dood xiiso leh oo uu maamulay Dr. Ismaaciil Jimcaale, oo ah Madaxa Qaybta Horumarinta Barnaamijyada iyo fududeeyaha fadhiyada.

Ka-qaybgalayaashu waxay ammaan u jeediyeen dadaalladii ay sameysay hay’adda, iyagoo xaqiijiyay inay ka tarjumayaan horumar tayo leh oo ku yimid hab-dhaqanka shaqada. Waxa kale oo ay is-weydaarsadeen aragtiyo miro dhal ah waxayna ka qaybgaleen kulamada “Miro-dhalinta La-hawlgalayaasha” iyo “Dood iyo Wadahadal ku saabsan Abaabulka Kheyraadka”, halkaas oo ay ku tilmaameen meelaha bannaan ee wax ka dhiman iyo inay sahmiyeen isku-xirnaanta si loo xoojiyo wada-shaqaynta.

Aqoon-isweydaarsiga waxaa lagu soo gebagebeeyay khudbad soo-xirid ah oo uu jeediyay Dr. Ismaaciil Jimcaale oo wakiil ka ah Guddoomiyaha, kaasoo uu ku celceliyay muhiimadda in miro-dhalinta aqoon-isweydaarsiga loo rogo ficillo wax-ku-ool ah, wuxuuna u mahadceliyay dhammaan ka-qaybgalayaasha ka-qaybgalkooda firfircoon iyo ballanqaadkooda.