MUQDISHO, SOOMAALIYA – Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Masiibooyinka Soomaaliyeed (SoDMA), Mudane Maxamuud Macalin Cabdulle, ayaa maanta ku dhawaaqay magacaabista Mudane Cabdullahi Maxamuud Diiriye, oo loo magacaabay Agaasimaha Sanduuqa Maareynta Khataraha Masiibooyinka Qaranka. Talaabadan istiraatiijiga ah waa mid lagu dhammaystirayo dadaalka hay’adda ee dhisidda nidaam qaran oo isku-dhafan oo loogu talagalay jawaab-celinta masiibooyinka, waana mid waafaqsan shuruudaha ku xusan Sharciga Lr. 17. Gaar ahaan, Qodobka 8aad ee sharciga ayaa aasaasaya qaab-dhismeed maaliyadeed si loo hubiyo jawaab degdeg ah xaaladaha degdegga ah ee qaranka.

Mudane Diiriye wuxuu leeyahay khibrad ka badan 15 sano iyo shahaadooyin sare oo ka dhigaya mid si gaar ah ugu habboon doorkan muhiimka ah. Wuxuu haystaa shahaadooyinka Heerarka 1aad iyo 2aad ee Maareynta Deegaanka iyo Caafimaadka Guud, sidoo kalena wuxuu leeyahay taariikh dheer oo guulo ah dhinacyada shaqada bini’aadannimada iyo maamulka suuban. Jagooyinkii uu horay u soo qabtay waxaa ka mid ah:

* Agaasimihii Waaxda Sugnaanta Cunnada iyo Ilaalinta Bulshada ee Hay’adda.
* Agaasimihii Waaxda U-Adkeysiga Aafoyinka iyo Xalka Waara ee Barakacayaasha ee Hay’adda.
* Agaasimihii hore ee Waaxda Kormeerka iyo Qiimeynta ee Wasaaraddii Gargaarka iyo Maareynta Masiibooyinka ee la kala diray (ama hore) ee XFS.

Mas’uuliyadaha Mudane Diiriye ee doorkiisa cusub waxaa ka mid ah, maareynta iyo abaabulka sanduuqan iyadoo la raacayo heerarka ugu sarreeya ee daahfurnaanta iyo la-xisaabtanka. Wuxuu sidoo kale kormeerayaa horumarinta hababka isku-dubbaridka dhammaan dhinacyada ay khusayso si loo hubiyo in sanduuqa uu had iyo jeer diyaar u yahay inuu si wax ku ool ah oo hufan u daboolo baahiyaha jawaab-celinta degdegga ah.

Guddoomiyaha hay’adda oo hadalkiisa soo gabagabaynaya ayaa Mudane Diiriye u jeediyay dardaaran iyo talooyin muhiim ah, isagoo ku boorriyay inuu shaqadiisa ku guto daacadnimo, ilaaliyo hantida dadweynaha, kana tusaale noqdo akhlaaqda iyo masuuliyadda. Sidoo kale wuxuu ugu baaqay inuu khibradiisa ballaaran u adeegsado danta guud ee shacabka iyo dalka, oo uu mar walba maankiisa ku hayo mabda’a ah “Bini’aadannimadu waa midda koowaad” dhammaan hawlaha loo xil-saaray.

Sanduuqan cusub wuxuu tiir aasaasi ah u yahay xoojinta awoodda qaran ee wax-ka-qabashada dhibaatooyinka, maadaama uu albaabka u furayo ka-qaybgal ballaaran oo bulsho, isagoo ku casuumaya ganacsatada iyo shacabka guud inay ka qayb qaataan dhismaha “sanduuq dhaqaale” oo hubinaya u-diyaargarow joogto ah oo lagu wajaho masiibooyinka. Guddoomiyaha hay’adda ayaa hoosta ka xariiqay in sanduuqan looga gol leeyahay inuu bixiyo jawaab-celin degdeg ah xaaladaha degdegga ah, taasoo ka tarjumaysa aragtida hay’adda ee ah ilaalinta shacabka Soomaaliyeed ee ka imanaysa khataraha dabiiciga ah iyo kuwa ay sababaan aadanaha.

Iyadoo lala socda dadaalladaas, hay’adda waxay adkeyneysaa doorkeeda hoggaamineed ee shaqada bini’aadannimada ee dalka. Tani waxaa ka mid ah isku-dubbaridka dadaallada heer qaran iyo kuwa caalami ah, jihaynta gargaarka deeqda ee meelaha ugu daran ee ay musiibooyinka saameeyeen,  iyo dejinta qorshooyin ka hortag ah si loo yareeyo khasaaraha nafeed iyo midda maaliyadeed. SoDMA waxaa ka go’an inay hirgeliso aragti dhamaystiran oo isku xira jawaab-celin degdeg ah iyo horumar waara, taasoo ka dhigaysa hay’adda xoogga hagta dadaallada gargaarka bani’aadamnimada ee Soomaaliya.