Muqdisho, Soomaaliya – 19-ka bisha Agoosto, iyo iyadoo la raacayo ololaha caalamiga ah ee “Hirarka Rajada” ee sanadka 2025, ayaa Xafiiska Qaramada Midoobay ee Isku-duwidda Arrimaha Bani’aadannimada (UN OCHA) wuxuu u dabaaldegay Maalinta Bani’aadannimada Adduunka. Munaasabaddan ma ahayn oo keliya mid lagu xusayo taariikhda; waxay ahayd mid si toos ah loo muujinayay in la sharfo shaqaalaha gargaarka bani’aadannimada oo si aan daal lahayn uga shaqeeya mid ka mid ah deegaannada ugu adag adduunka.

Xafladda waxaa furay Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Soomaaliyeed (SoDMA), Mudane Maxamuud Macalin Cabdulle, kaas oo xaqiijiyay sida ay dowladda Soomaaliya uga go’an tahay ilaalinta dadka rayidka ah iyo shaqaalaha bani’aadannimada. Wuxuu caddeeyay in ballanqaadkani aanu ahayn oo keliya halku-dheg, balse uu yahay waajib sharci iyo mid akhlaaqi ah oo waafaqsan sharciga caalamiga ah ee bani’aadannimada. Wuxuu xoojiyay in shaqada bani’aadannimadu ay tahay dadaal wadareed, oo u baahan isku-xirnaanta dadaallada qaran iyo kuwa caalami ah si loo wajaho dhibaatooyinka sii kordhaya.

Dhinaciisa, Mudane George Conway, Isku-duwaha Arrimaha Bani’aadannimada ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya, wuxuu jeediyay khudbad uu ku ammaanay iskaashiga dhow ee ay la leeyihiin SoDMA. Wuxuu ka hadlay caqabadaha is-dul-saaran ee dalka ka jira, laga bilaabo saameynta isbeddelka cimilada iyo colaadaha ilaa faafitaanka cudurrada iyo maalgelin la’aanta. Wuxuu ku tilmaamay shaqaalaha gargaarka inay yihiin “safka hore” ee gacan siiya kuwa ugu baahida badan, iyagoo si wada jir ah u shaqeeya si ay u yareeyaan dhibaatada ayna u keenaan rajo.

Xuskan ayaa qayb ka ah ololaha caalamiga ah ee Maalinta Bani’aadannimada Adduunka ee 2025, kaas oo diiradda saaraya sheekooyinka dadka ay dhibaatadu soo gaartay iyo kuwa caawiya, isagoo isticmaalaya farshaxanka dijitaalka ah sida hab lagu gudbiyo fariimaha rajada. SoDMA waxay xaqiijisay in Soomaaliya, inkastoo ay jiraan caqabado, ay had iyo jeer ahaan doonto iftiin rajo iyo bani’aadannimo.

Taariikh: Muhiimadda Shaqada Bani’aadannimada iyo Doorka SoDMA ee Soomaaliya

Maalinta Bani’aadannimada Adduunka waa munaasabad sanadkiiba mar la qabto oo ay ansixisay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay 19-ka Agoosto, iyadoo lagu xusayo weerarkii naxdinta lahaa ee 2003dii ka dhacay Baqdaad, kaas oo ay ku dhinteen 22 shaqaale gargaar ah. Tan iyo markaas, maalintan waxay noqotay fursad lagu difaaco badbaadada, ladnaanta, iyo sharafta dadka ay dhibaatooyinku saameeyeen, iyo ilaalinta badbaadada iyo amniga shaqaalaha gargaarka.

Soomaaliya, oo ah waddan ay dhibaatooyinka bani’aadannimadu ku soo noqnoqdaan, Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Soomaaliyeed (SoDMA) waxay ka ciyaartaa door muhiim ah oo dhexe. Maadaama ay tahay hay’ad dowli ah oo madax-bannaan, SoDMA waxay u shaqaysaa sidii isku-xire u dhexeeya dowladda Soomaaliya iyo ururada bani’aadannimada ee caalamiga ah. Hadafkeeda ayaa ah in la xoojiyo awoodda Soomaaliya ee ku aaddan diyaar-garowga iyo ka jawaabista musiibooyinka, iyo in la isku-duwo dadaallada gargaarka ee heer qaran iyo kuwa caalami ah, si loo hubiyo in gargaarku uu u gaaro dadka ugu nugul si hufan oo wax ku ool ah. Dadaalkeeda awgeed, baahiyaha degdegga ah ee bani’aadannimo ayaa la iftiimiyaa, waxaana la siiyaa taageero lagama maarmaan ah malaayiin qof oo u baahan.